🧱 Çinko’nun Bellibaşlı Mineralleri
• Blende: Çinko sülfür bileşiğidir. %55 çinko içerir. Sarı, kahverengi, siyah karışımı görünüm verir. Bazı kırıntıları fluoresans özelliği taşır. • Kalamin: Çinko silikat bileşiğidir. Beyaz, kırmızımsı sarı, açık yeşil renklerde görülür. %40–45 çinko içerir. • Zinkonit (Smithsonit): Çinko karbonat bileşiğidir. Sarı, kırmızı, yeşil, mavi renklerde görülür. Genellikle kalaminle birlikte rastlanır. Mavi tonları baskındır.
🌍 En Fazla Çinko Üreten Ülkeler (1972)
• Japonya • Amerika Birleşik Devletleri • Rusya • Kanada • Avustralya • Fransa • Belçika • Batı Almanya • İtalya • İngiltere
🧪 Çinko’nun Elde Edilişi
Termik Metod (Kuru Metod)
- Blende 900°C’de ısıtılır → çinko oksit ve kükürtlü gazlar elde edilir.
- Çinko oksit 1000–1250°C’de kömürle indirgenir → çinko buharı oluşur.
- Buhar yoğunlaştırılır → sıvılaşır → katılaşır → toz tanecikleri toplanır. Arı çinko oranı %99’dur.
Elektroliz (Yaş Metod) • Sülfürik asit ile çinko oksit → çinko sülfat eriyiği • Elektrik akımı geçirilir → çinko negatif elektrot üzerinde toplanır • Arılık oranı: %99,99 • 1 ton çinko için 4000 kWh enerji gerekir
🛠️ Kullanıldığı Yerler
• Çatı kaplamaları, saçaklar • Demirin paslanmasını önlemek için galvanizleme • Alaşımlar:
- Pirinç (bakır + çinko)
- Alman gümüşü (bakır + çinko + nikel)
- Zamak (çinko + alüminyum + magnezyum + bakır)
- Tunç (bakır + kalay + çinko)
🔬 Çinko Üzerine Bilgiler
• Simge: Zn • Renk: Mavimsi beyaz, parlak • Özgül ağırlık: 6,9 g/cm³ • Ergime noktası: 420°C • Kaynama noktası: 920°C • Sertlik: 2,5 • 100–150°C arasında kolay işlenir • 5°C altında ve 200°C üstünde kırılgan olur • İyi ısı iletkenidir
🧪 Çinko’nun Bellibaşlı Bileşikleri
• Çinko Oksid (ZnO): Boya, vernik, mine, çiriş, cilt tedavisi • Çinko Klorür (ZnCl₂): Çimento, çiriş, dezenfeksiyon • Çinko Sülfat (ZnSO₄): Boya, vernik, elektroliz eriyiği, dokuları büzücü madde