Avustralya neden ada sayılmaz? 🇦🇺 Büyük Set Resifleri nasıl oluştu? En zengin altın madenleri nerede bulunur, iklimi ne durumda? Kıtanın coğrafi sırları! Avustralya, Okyanusya kıtasının en büyük kara parçasıdır. Ancak ada sayılmaz; çünkü bir kara parçasının ada sayılabilmesi için her yerinde aynı iklim özelliklerinin görülmesi gerekir.
Coğrafi Yapısı
Avustralya’nın batıdan doğuya uzunluğu 4000 km’yi, kuzeyden güneye genişliği ise 3000 km’yi bulur. Yüzölçümü yaklaşık 7.600.000 km²’dir. Kıyılarında girinti ve çıkıntı çok azdır. En belirgin kıyı şekilleri Karpenterya Körfezi, York Yarımadası ve Arnhem arazisidir. Kıyı uzunluğu 18.000 km’yi geçmez. Batı, kuzey ve güney kıyıları alçak ve kumsaldır. Doğu kıyısı ise Büyük Set Resifleri ile çevrilidir. Bu mercan adaları milyonlarca yılda oluşmuş, deniz yüzeyine çok yakın turuncu kayalardan meydana gelmiştir. Sular çekildiğinde tam olarak görülebilir.
İklim ve Yer Şekilleri
Avustralya’nın ortasından Oğlak Dönencesi geçer. Bu nedenle iklimi oldukça değişkendir. Yazlar birdenbire bastırır, sıcaklık artar ve kuraklık hâkim olur. İlkbahar ve sonbahar belirgin değildir. Kışlar ılık geçer. En fazla yağış batı bölgesindedir (yıllık 90 cm), en az yağış alan bölgelerde ise bu miktar 50 cm’ye kadar düşer. Ortalama sıcaklık en soğuk bölgelerde 12°C, en sıcak bölgelerde 27°C’dir. Çöl ikliminin hâkim olduğu yerlerde sıcaklık 40°C’ye kadar çıkar. Gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farkı büyüktür. Kış mevsimi Haziran’da başlar, Eylül’de sona erer.
Yüzey Şekilleri
Avustralya’nın batısı yayla, ortası çöl ve ovalık, doğusu ise yıpranmış dağlarla kaplıdır. Dağlar çok eski jeolojik devirlerde oluştuğu için yüksekliklerini kaybetmiştir. En yüksek tepe Kosciusko Dağı’dır (2238 m). Orta Avustralya’da Conner Dağı, güneyde Yeni Galler bölgesinde Mavi Dağlar yer alır.
Akarsular ve Göller
Avustralya, akarsu ve göl bakımından fakir bir ülkedir. Doğu ve güneydoğuda bazı nehirler ve göller bulunsa da çoğu kurak mevsimlerde kurur. En önemli akarsu Murray Nehri’dir (2450 km). En büyük göl Eyre Gölü’dür. Yağışa bağlı olarak yüzölçümü 13.000 km²’ye kadar çıkar.
Doğal Kaynaklar
Avustralya’nın toprakları verimsizdir, bu nedenle tarım sınırlıdır. Ancak maden yatakları bakımından oldukça zengindir. En önemli maden altındır (yılda 35.000 kg). Bunu gümüş (500 ton), bakır, kalay ve pirit izler. Petrol çıkarılsa da ekonomik önemi azdır. Son yıllarda uranyum yatakları da keşfedilmiştir. Elverişsiz yaşam koşulları ve ulaşım zorlukları nedeniyle maden yataklarının çoğu yeterince işletilememektedir.